Tel Ağırlık Hesabı: 1 Ton Telden Kaç Metre Çıkar?
8 Eylül 20265 dk okuma
Telin metre ağırlığı kg/m = 0,0061654 × çap² formülüyle bulunur; 1 tondaki uzunluk ise 162.196 / çap². Çap-ağırlık tablosu, kangal uzunlukları, tolerans sapmasının etkisi ve kaplamanın hesaba katılması.
Çelik telin metre ağırlığı kg/m = 0,0061654 × çap² (mm) formülüyle bulunur; 1 tondaki uzunluk ise 162.196 / çap² (mm) metredir. Örnek: 2,00 mm çapındaki tel metrede 0,0247 kg gelir, dolayısıyla 1 tondan yaklaşık 40.549 metre tel çıkar.
Bu iki formül tel ticaretinin tamamını çözer: sipariş metreyle verilip tonla faturalandığı için, aradaki dönüşümü doğru yapmayan taraf ya eksik alır ya fazla öder.
Tel ağırlığı nasıl hesaplanır?
Tel, silindir geometrisindedir. Ağırlık, hacim ile yoğunluğun çarpımıdır:
- Kesit alanı = π × (çap / 2)²
- Hacim = kesit alanı × uzunluk
- Ağırlık = hacim × yoğunluk
Karbon çeliğinin yoğunluğu 7,85 g/cm³ (7.850 kg/m³) alınır. Bu değer sabitlerle birleştirildiğinde çapı milimetre cinsinden alan pratik formül çıkar:
kg/m = 0,0061654 × d² (d = çap, mm)
1 tondaki metre = 162.196 / d²
Sitemizdeki tel hesaplama aracı da aynı formülü ve aynı 7,85 g/cm³ yoğunluk değerini kullanır; çap ve uzunluğu girdiğinizde ağırlığı doğrudan verir.
Çap – ağırlık – uzunluk tablosu
| Çap (mm) | Ağırlık (kg/m) | 1 tondaki uzunluk (m) | 25 kg kangal (m) | 1.000 kg kangal (m) |
|---|---|---|---|---|
| 0,50 | 0,0015 | 648.784 | 16.220 | 648.784 |
| 0,80 | 0,0039 | 253.431 | 6.336 | 253.431 |
| 1,00 | 0,0062 | 162.196 | 4.055 | 162.196 |
| 1,20 | 0,0089 | 112.636 | 2.816 | 112.636 |
| 1,40 | 0,0121 | 82.753 | 2.069 | 82.753 |
| 1,60 | 0,0158 | 63.358 | 1.584 | 63.358 |
| 2,00 | 0,0247 | 40.549 | 1.014 | 40.549 |
| 2,50 | 0,0385 | 25.951 | 649 | 25.951 |
| 2,80 | 0,0483 | 20.688 | 517 | 20.688 |
| 3,00 | 0,0555 | 18.022 | 451 | 18.022 |
| 3,40 | 0,0713 | 14.031 | 351 | 14.031 |
| 4,00 | 0,0986 | 10.137 | 253 | 10.137 |
| 5,00 | 0,1541 | 6.488 | 162 | 6.488 |
| 6,00 | 0,2220 | 4.505 | 113 | 4.505 |
| 7,00 | 0,3021 | 3.310 | 83 | 3.310 |
| 8,00 | 0,3946 | 2.534 | 63 | 2.534 |
Değerler kaplamasız çelik tel içindir (ρ = 7,85 g/cm³) ve nominal çapa göre hesaplanmıştır.
Kangal başına kaç metre tel vardır?
Kangal ağırlığı ile çap birlikte bilindiğinde uzunluk doğrudan çıkar. Tavlı tel ve yağlı balya teli 25 – 1.000 kg kangal aralığında üretilir; siyah çekilmiş tel paketleri maksimum 1.500 kg'dır.
Pratik örnek: balyalamada yaygın olan 3,40 mm telde 1.000 kg'lık bir kangal yaklaşık 14.031 metre tel taşır. Aynı kangal 2,00 mm çapta olsaydı 40.549 metre olurdu — yani çapı yaklaşık %70 artırmak, aynı ağırlıktaki telin uzunluğunu üçte birine düşürür.
Çap toleransı ağırlığı nasıl etkiler?
Bu, tel alım satımında en çok gözden kaçan noktadır. Ağırlık çapın karesiyle orantılı olduğu için çaptaki küçük bir sapma ağırlıkta iki katı etki yapar:
| Çaptaki sapma | Ağırlıktaki değişim | 1 tondaki uzunluk |
|---|---|---|
| %1 fazla | ≈ %2 artar | ≈ %2 azalır |
| %2 fazla | ≈ %4 artar | ≈ %4 azalır |
| %5 fazla | ≈ %10 artar | ≈ %10 azalır |
Anlamı şudur: tel tonla satın alınıp metreyle tüketiliyorsa, nominal çapın üst toleransında çalışan bir üretim, aynı tonajdan daha az metre verir. Şartnamede çap toleransının yazılı olması, fiyat pazarlığından daha belirleyici olabilir.
Tersi de geçerlidir: alt toleransta çalışan tel metrede daha ucuza gelir ama kopma yükü de düşer. Tolerans, ticari değil teknik bir kalemdir.
Kaplama ağırlığı hesaba nasıl katılır?
Galvanizli telde çinko, çelik telin üzerine eklenir ve toplam ağırlığı artırır. Kaplama ağırlığı g/m² cinsinden verildiği için önce telin yüzey alanı hesaplanır: yüzey alanı (m²/m) = π × çap (m).
| Çap | Kaplama | Çinko (g/m) | Çelik tel (g/m) | Kaplamanın payı |
|---|---|---|---|---|
| 2,00 mm | 100 g/m² | 0,63 | 24,66 | ≈ %2,6 |
| 2,00 mm | 300 g/m² | 1,89 | 24,66 | ≈ %7,6 |
| 3,00 mm | 100 g/m² | 0,94 | 55,49 | ≈ %1,7 |
| 3,00 mm | 300 g/m² | 2,83 | 55,49 | ≈ %5,1 |
Tablodan çıkan kural: kaplama payı ince tellerde daha yüksektir, çünkü ince telde yüzey alanının kesit alanına oranı büyür. Yüksek gramajlı galvanizli ince telde bu fark hesaba katılmazsa metre tahmini şişer. Gramaj seçimini galvaniz ve Galfan rehberimizde ele aldık.
Örgü tel ve hasırda metrekare ağırlığı nasıl bulunur?
Ağ ürünlerde metrekaredeki tel uzunluğu göz aralıklarından çıkar: tel uzunluğu (m/m²) = 1/a + 1/b (a ve b metre cinsinden göz aralıkları). Bu uzunluk metre ağırlığıyla çarpılır.
| Ürün | Göz aralığı | Tel çapı | Tel uzunluğu | Teorik ağırlık |
|---|---|---|---|---|
| Q tipi hasır | 150 x 150 mm | 6 mm | 13,33 m/m² | ≈ 2,96 kg/m² |
| Q tipi hasır | 150 x 150 mm | 8 mm | 13,33 m/m² | ≈ 5,26 kg/m² |
| R tipi hasır | 150 x 250 mm | 8 mm | 10,67 m/m² | ≈ 4,21 kg/m² |
Aynı çapta R tipinin Q tipinden daha hafif olması, gözün bir doğrultuda 250 mm'ye açılmasından kaynaklanır. Standart 2,15 x 5,00 m'lik bir panel 10,75 m² olduğuna göre, 8 mm telli Q tipi bir panel teorik olarak yaklaşık 57 kg gelir.
Bu değerler teoriktir; kaynak kayıpları, kenar taşmaları ve üretim toleransı nedeniyle gerçek panel ağırlıkları tip tablosundan alınmalıdır. Ayrıntı için çelik hasır ve düz demir karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.
Bu tablo sipariş ve stokta nasıl kullanılır?
- İhtiyacı tona çevirmek. Metre ihtiyacınızı kg/m değeriyle çarpın. Örnek: 5.000 m × 2,00 mm tel = 5.000 × 0,0247 ≈ 123 kg.
- Teklif karşılaştırmak. İki teklif farklı çaptaysa ton fiyatları doğrudan kıyaslanamaz; metre maliyetine çevirin.
- Stok devir hızını görmek. Aylık metre tüketiminizi tona çevirdiğinizde sipariş sıklığı ve depo alanı ihtiyacı ortaya çıkar.
- Nakliye planlamak. Kangal ağırlığı ve adet üzerinden araç kapasitesi hesaplanır; ince telde aynı tonaj çok daha fazla hacim kaplar.
Sık sorulan sorular
1 ton telden kaç metre çıkar?
Çapa bağlıdır ve formülü 162.196 / çap² (mm) metredir. 2,00 mm telde yaklaşık 40.549 m, 3,00 mm telde 18.022 m, 4,00 mm telde 10.137 m çıkar. Çap iki katına çıktığında uzunluk dörtte birine iner.
Çelik telin yoğunluğu kaçtır?
Karbon çeliği için 7,85 g/cm³ (7.850 kg/m³) alınır. Bu değer düşük ve orta karbonlu tel kalitelerinin tamamı için pratikte aynıdır; kalite farkı mukavemeti değiştirir, yoğunluğu değil.
Tel ağırlığı formülü nedir?
kg/m = 0,0061654 × d² (d milimetre cinsinden çap). Katsayı π/4 × 7.850 / 1.000.000 işleminden gelir. Toplam ağırlık için bu değer metre cinsinden uzunlukla çarpılır.
Galvanizli telde ağırlık farkı ne kadar olur?
Kaplama gramajına ve çapa bağlıdır. 2,00 mm telde 100 g/m² kaplama ağırlığın yaklaşık %2,6'sını, 300 g/m² ise %7,6'sını oluşturur. İnce tellerde bu oran yükselir; kalın tellerde düşer.
Neden aynı tonajdan farklı metre çıkıyor?
Üç sebep vardır: çapın nominal değerden sapması (ağırlığa etkisi iki katıdır), kaplama gramajı ve tartım toleransı. Şartnamede çap toleransı ve kaplama gramajı tanımlıysa bu sapma öngörülebilir hâle gelir.
Nervürlü telde de aynı formül geçerli mi?
Nervürler kesit alanını yerel olarak değiştirdiği için düz tel formülü yaklaşık sonuç verir. Donatı ürünlerinde nominal çapa karşılık gelen anma ağırlıkları standartlarda (TS 708, TS 4559) tanımlıdır ve hesapta o değerler kullanılır.
Hesabı sizin yapmanızı isteyebilir miyim?
Evet. Çap, uzunluk veya tonaj ihtiyacınızı iletirseniz dönüşümü, kangal dağılımını ve nakliye planını birlikte çıkarıyoruz. Hızlı hesap için tel hesaplama aracını, teklif için teklif formunu kullanabilirsiniz.


